Faculteit Mens en Welzijn

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270
9000 Gent
  +32 (0)9 243 20 01
  fmw@hogent.be

Faculteit Natuur en Techniek

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270 (voetgangers, openbaar vervoer)
9000 Gent
  +32 (0)9 243 27 00
  fnt@hogent.be

Faculteit Bedrijf en Organisatie

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270
9000 Gent
  +32 (0)9 243 22 00
  fbo@hogent.be

School of Arts

Campus Bijloke
J. Kluyskensstraat 2
9000 Gent
  +32 (0)9 267 01 00
  www.hogent.be/arts
  schoolofarts@hogent.be

HOGENT ZORGT VOOR VEILIGE LABO'S IN SURINAME

Afbeelding HoGent zorgt voor veilige labo's in Suriname

Ann Messens en Christine Van der heyden van  de vakgroep Natuur en Voedingswetenschappen/ opleiding Chemie (faculteit Natuur en Techniek), trokken de afgelopen jaren al drie keer naar Suriname, samen met Yves Ronsse, preventieadviseur. Ze gingen er seminaries en workshops geven aan het personeel van de Anton de Kom Universiteit van hoofdstad Paramaribo over ‘quality management systems’, ‘good laboratory practices’, ISO 14001 en ISO 17025. Het enthousiasme waarmee ze tijdens hun reizen naar de andere kant van de wereld trokken, was zo groot dat wij wel eens wilden weten wat hun beweegredenen zijn.

Jullie trokken tijdens de intersemestriële week van 2011 en in de zomers van 2011 en 2012 naar Suriname om er seminaries en workshops te geven. Wat hebben jullie er precies gedaan?
Tijdens onze eerste reis  in de intersemestriële week van 2011, bezochten  we de laboratoria voor het eerst. We keken er naar thema’s als veiligheid en beheer van laboratoria. Door deze bezoeken waren we in staat om de noden en problemen van de labo’s in kaart te brengen. Tijdens de zomervakanties van 2011 en 2012 gaven we er telkens eerst een weekje les over kwaliteitsmanagementsystemen, gelinkt aan de concrete laboratoria. Vervolgens bezochten we de labo’s opnieuw om voor de eerder in kaart gebrachte problemen én voor nieuwe problematieken gelinkt aan de seminaries, naar oplossingen te zoeken samen met de Surinamers. Met andere woorden: we hebben de lessen meteen in de praktijk omgezet. 

Hoe is deze opdracht eigenlijk bij jullie beland? 
We kregen de vraag van professor Libotton van de Vrije Universiteit Brussel, toen hij als lid van de visitatiecommissie de opleiding Chemie van de HoGent kwam bezoeken. Nadien raakte hij – als projectleider van een deelproject - ook betrokken bij het interuniversitaire samenwerkingsproject van VLIR-IUS waarin de Vlaamse universiteiten en hogescholen samenwerken met de Anton de Kom Universiteit in Suriname.

Waarom besloten jullie om de opdracht te aanvaarden en er tijdens de vakanties aan te werken?
We hebben eigenlijk heel lang de boot afgehouden aangezien het ging over het begeleiden van héél specifieke laboratoria. Maanden hebben we bedankt voor het aanbod, tot professor Libotton ons weer aansprak. De specificiteit van de labo’s zou hij laten wegvallen, en we mochten ons concentreren op de chemische en onderzoekslaboratoria. Dit schoentje paste ons beter en we besloten er voor te gaan. Het leek ons een prachtige kans om in te stappen in een VLIR-IUS project en om aan internationalisering te doen. En, dat geven we ook graag toe: het avontuur trok ons wel aan! En waarom we in de vakanties gingen? Tja, onze lessen lopen door, hé. Het leek ons onmogelijk om lessen te schrappen en die dan achteraf weer in te halen. De vakanties bleken al snel de enige momenten waarop we konden gaan.

Jullie workshops in Paramaribo kaderen in een project van de VLIR-UOS. Wat vinden jullie van dit soort projecten?
Deze projecten zijn héél interessant, omdat het projecten voor een lange periode zijn, normaalgezien 2 termijnen van 5 jaar. Zo kan je de laboratoria echt begeleiden en zien evolueren. Door dit lange termijnperspectief hebben wij het gevoel dat we bijdragen tot iets duurzaam, iets waar ze in Suriname écht mee geholpen zijn op korte, maar ook op lange termijn. Ook op persoonlijk vlak zijn zulke samenwerkingen erg fijn: na een paar bezoeken ben je écht blij om de mensen daar terug te zien. We worden in Suriname altijd erg enthousiast onthaald, waardoor het er al snel aanvoelt als een tweede thuis. Elke reis naar Paramaribo is al een leuke ervaring geweest voor ons!

Smaakt deze ervaring naar meer? Hetzij in Suriname, hetzij elders in de wereld?
Ja, we hebben de smaak zeker te pakken, al is het maar om onze investering in het uitwerken van die seminaries, wat te laten renderen. Maar vooral omdat we weten dat er zovele andere onderwijs- en onderzoeksinstellingen zijn die geen idee hebben van ‘Good Laboratory Practices’, goed afvalbeheer, hoe beter omgaan met de natuur,… Te bedenken dat we op dat vlak een klein steentje kunnen bijdragen, geeft ons een goed gevoel en motiveert ons om ook dit jaar weer richting Suriname te trekken als ons dat gevraagd wordt. Ondertussen doen er zich ook nieuwe kansen voor. Zo zijn we momenteel in onderhandeling met professor Goethals van UGent, die gelijkaardige projecten aan het opstarten is in Ecuador, waar we dan hopelijk ook een steentje aan kunnen bijdragen. Alle ander voorstellen zijn meer dan welkom… de enige voorwaarde is dat we toch nog een beetje vakantie overhouden natuurlijk!

Vinden jullie het belangrijk om op deze manier aan dienstverlening te doen? En heeft dit voor jezelf als onderzoeker, lector of voor de vakgroep iets ‘opgebracht’? 
Het is een manier om ‘werk’ en ‘avontuur’ en ‘het verrichten van een goed werk’ te combineren. En natuurlijk heeft het ons al veel opgebracht, zij het dan niet op financieel vlak. Er zijn de vele contacten, nieuwe stageplaatsen en ideeën om gezamenlijke onderzoeksprojecten op te starten. Helaas blijft het voorlopig nog bij ideeën, want dat opstarten blijkt niet zo evident! Maar vooral in onze lessen halen we heel regelmatig voorbeelden uit Suriname aan. Of het nu gaat over veiligheid, correct afval scheiden, het goed plannen van een experiment, het belang van de werktafels vrij te houden, of milieuspecifieke zaken: altijd weer hebben we voorbeelden te over. De reacties van de studenten op hoe het er ‘daar’ aan toe gaat, zijn ook altijd grappig om zien.

Bovendien kunnen we onze opgebouwde kennis delen met de collega’s hier, zodat we ook hier de werking van onze labo’s kunnen bijsturen of andere collega’s de informatie in hun cursussen kunnen verwerken. Ons werk levert dus wel degelijk iets op voor de vakgroep en de opleiding hier in België.

Ik hoor het al, een warm en enthousiast pleidooi om over de grenzen heen te kijken en kennis en expertise te delen! Veel succes met het vervolg van het project in Suriname en alvast goede reizen gewenst!