Faculteit Mens en Welzijn

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270
9000 Gent
  +32 (0)9 243 20 01
  fmw@hogent.be

Faculteit Natuur en Techniek

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270 (voetgangers, openbaar vervoer)
9000 Gent
  +32 (0)9 243 27 00
  fnt@hogent.be

Faculteit Bedrijf en Organisatie

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270
9000 Gent
  +32 (0)9 243 22 00
  fbo@hogent.be

School of Arts

Campus Bijloke
J. Kluyskensstraat 2
9000 Gent
  +32 (0)9 267 01 00
  www.hogent.be/arts
  schoolofarts@hogent.be

KINDVRIENDELIJKE ZIEKENHUIZEN? ZE BESTAAN!

Afbeelding Kindvriendelijke ziekenhuizen? Ze bestaan!

Begin 2008 werd aan de opleiding interieurvormgeving een Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) opgestart over de invloed van kunst en interieurvormgeving op het welbehagen en genezingsproces van kinderen in ziekenhuizen.

Het onderzoek gebeurde in samenwerking met het Algemeen Ziekenhuis Jan Palfijn Gent AV en de faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen van de UGent. Het uitgangspunt van AZ Jan Palfijn was: “Een kind moet zich welkom en behaaglijk voelen in ons ziekenhuis.”

De vakgroep interieurvormgeving verbond zich ertoe om te onderzoeken hoe men door middel van een creatieve en artistieke invulling van het interieur en een uitgesproken focus op kunst een ziekenhuis zou kunnen omvormen tot een plek waar kinderen aangenaam kunnen vertoeven. Vanaf het begin was het duidelijk dat kinderen een belangrijke rol zouden innemen in het onderzoeksproces.

Het project vertrok van vaststellingen uit de literatuur. Aan de hand van kwantitatief (vragenlijsten bij kinderen) en kwalitatief onderzoek (samenwerking met studenten; participatieonderzoek met kinderen uit een basisschool) en het verzamelen van good practices werden deze vaststellingen getoetst en verder uitgebreid. De resultaten van het onderzoek zijn verschenen in het boek Dragende Muren.

Wat was het doel van jullie onderzoek?

We zijn een zoektocht begonnen naar de invloed van de fysieke omgeving op de ziekenhuiservaring van een kind. We wilden architecten, vormgevers en landschapsarchitecten inspiratie bieden om weloverwogen keuzes te maken met betrekking tot de verschillende vormgeeflijke aspecten van de gebouwde ziekenhuisomgeving.  Elke ingreep die een impact heeft op de zintuiglijke ervaring van kinderen (maar ook volwassenen) in een ziekenhuis biedt immers de gelegenheid om het welbevinden en de betrokkenheid van de gebruiker te verhogen.

De output van het onderzoek is verzameld in het boek Dragende Muren. Over het ontwerpen van een zorgende ziekenhuisomgeving voor kinderen. Het boek belicht de architecturale vormgeving, de organisatorische aspecten van circulatiezones, afdelingen en kamers, de toepassing van kleuren, vormen en materialen en de invulling van het interieur. Hiermee bieden we een ziekenhuisbestuur en andere medische actoren treffende inzichten en aanbevelingen die noodzakelijk zijn voor het welbevinden (en in verschillende gevallen een vlotter herstel) van de kinderen in hun (tijdelijke) zorgomgeving. Belangrijk is dat we hierbij steeds uitgaan van de beleving van het kind.

Hoe zijn jullie eigenlijk op het idee gekomen om ziekenhuizen kindvriendelijker te maken?

De vraag naar een aangepaste omgeving voor kinderen werd ons eigenlijk voorgelegd door het Gentse ziekenhuis AZ Jan Palfijn. In functie van de geplande verbouwingen aan hun infrastructuur waren zij op zoek naar een manier om hun ziekenhuis 'op kindermaat' te bouwen. Niet alleen voor een kind als patiënt, maar ook voor het kind dat op bezoek komt bij ouders, grootouders, broer of zus, vriendjes, ...

Deze vraag sloot perfect aan bij onze interesse in de invloed die een fysieke omgeving kan uitoefenen op het gedrag en gevoel van haar gebruikers in het algemeen. De zeer specifieke parameters 'kinderen in een ziekenhuisomgeving' nodigden uit tot diepgaander onderzoek naar zowel de belevingswereld van kinderen als naar een zorgende omgeving. Naargelang het onderzoek vorderde, werd ook de nood hieraan steeds duidelijker. Dat wordt ook bevestigd door de vele positieve reacties die het boek tot nu toe teweeg heeft gebracht.

Een omgeving wordt veelal onbewust ervaren - vaak wordt deze pas opgemerkt als er iets grondig fout gaat of iets opvallend mooi of speciaal aanwezig is. Door al van in een zeer vroeg stadium van het ontwerpproces rekening te houden met alle grote en kleine factoren die deze gebouwde omgeving mee bepalen kan er op een zeer gerichte manier gewerkt worden om bepaalde effecten (betrokkenheid, verveling, afleiding, rust, ...) te vermijden of juist te stimuleren.