Faculteit Mens en Welzijn

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270
9000 Gent
+32 (0)9 243 20 01
fmw@hogent.be

Faculteit Natuur en Techniek

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270 (voetgangers, openbaar vervoer)
9000 Gent
+32 (0)9 243 27 00
fnt@hogent.be

Faculteit Bedrijf en Organisatie

Campus Schoonmeersen
Valentin Vaerwyckweg 1 (auto, post)
Voskenslaan 270
9000 Gent
+32 (0)9 243 22 00
fbo@hogent.be

School of Arts

Campus Bijloke
J. Kluyskensstraat 2
9000 Gent
+32 (0)9 267 01 00
www.hogent.be/arts
schoolofarts@hogent.be

Sociale media

REPORTAGE OVER THOMAS CUELENAERE, LECTOR AAN DE HOGENT

Afbeelding Reportage over Thomas Cuelenaere, Lector aan de HoGent

Bekijk het introductiefilmpje hier

 

‘De arbeidsmarkt is een keurslijf dat niet iedereen pastʼ

In een knelpuntberoep bewust flexwerken en niet kiezen voor een vaste job. Hoe gek moet je daarvoor zijn? Blijkbaar ruilen steeds meer mensen zekerheid in voor vrijheid en onafhankelijkheid. Ook in de zorgsector, waar ziekenhuizen met chronische personeelstekorten kampen, zijn flexwerkers multi-inzetbaar. Apache volgt verpleegkundige en flexwerker Thomas een dag op intensive care.


Thomas Cuelenaere, een vlotte 28-jarige verpleger, begroet ons op de parking van een ziekenhuis in Knokke. Hij kent het ziekenhuis, maar staat er deze week voor het eerst op intensive care. Hij trekt het blauwe uniform aan en begeeft zich naar de dienst.

Het nieuwe werken: fulltime, maar niet vast

In deze reeks neemt Apache de arbeidsmarkt onder de loep, want die is in verandering. Steeds meer mensen werken freelance. Fulltime, maar niet vast in dienst. Apache volgt multi-jobbers, flexwerkers en onbetaalde stagiairs. Vandaag: flexwerkers.


Het is kalm op intensieve zorgen, maar rust is er nooit. Alle patiënten worden strikt opgevolgd. Mensen worden gevoed, ongeruste familieleden stellen vragen over hun geliefde. Een patiënt krijgt het moeilijk, maar stabiliseert met medicatie en goede zorgen. Hoe later het wordt, hoe meer de rust terugkeert.

Vrijheid versus sleur

Een freelance verpleger kom je niet vaak tegen. Heel wat sectoren kampen met werkloosheid, maar wie aan de slag wil in de zorgsector, moet vaak niet lang zoeken. Ook al beoefent Thomas een knelpuntberoep, hij is erg gesteld op zijn vrijheid. Naast lesgeven aan toekomstige verplegers, werkt hij als zelfstandige in bijberoep in acht verschillende ziekenhuizen en organiseert hij workshops voor bedrijven.

Het gebeurt weleens dat Thomas een aanbod krijgt om ergens vast te werken. “Ik sla dat steeds af. Ik heb nergens een vast contract, ook niet bij de hogeschool waar ik lesgeef.” Opnieuw fulltime in de zorg werken is voor Thomas geen optie. Er zijn zoveel jobs die hem interesseren, en hij vindt zichzelf te jong voor sleur. Bovendien hebben verplegers een erg zware job, met wisselende shifts.

‘The Heart Of Medical Advice & Supportʼ, zo heet het bedrijf van Thomas. Niet toevallig vormt de afkorting zijn naam. Een bijpassend logo, een Engelstalige website [http://thomas.care/] , professionele fotoʼs en een telefooncentrale tonen zijn ondernemerschap. “Het is niet omdat je verpleger bent, dat je geen ondernemer kan zijn. Ik probeer dat ook te stimuleren bij mijn studenten en collegaʼs. Het is belangrijk dat ze weten dat het kán. En dat houdt echt wel meer in dan een ondernemingsnummer.”

Ook de hogeschool waar Thomas lesgeeft, vindt het prima dat hij freelance werkt. Zo houdt hij voeling met de praktijk en blijft hij op de hoogte van nieuwe werkwijzen en apparaten. Wat hij leert in de verschillende ziekenhuizen, kan hij doorgeven aan zijn studenten.

Iedereen freelance?

Freelancen zit in de lift. Dat blijkt uit een studie van Unizo. Freelancen wordt vaak geassocieerd met creatieve beroepen, maar ook in andere sectoren werken mensen steeds vaker als zelfstandige. In 2016 telde Vlaanderen 139.000 freelancers, 5,3% meer dan een jaar voordien. De meeste freelancers hebben een eenmanszaak. Driekwart van hen is een man, 62% van de zelfstandigen is tussen 35 en 54 jaar.

De meeste freelancers – 54.000 om precies te zijn – werken als consultant voor bedrijven. Een grote groep (13.199) werkt in de IT of oefent een creatief beroep uit (11.821). Maar ook in het onderwijs werken heel wat mensen freelance (9.768).

Andere sectoren die veel freelancers aantrekken volgens het rapport zijn nogal divers:
van inkoop, audiovisuele diensten, bemiddelaar en coach over clinical research, datavisualisatie of docent tot geluidstechnicus, reclame, veiligheid of energieconsultant.

Daarnaast blijkt uit het rapport van Unizo dat freelancers vooral piekeren over het vinden van nieuwe opdrachten. Ze liggen weleens wakker van hun afdrachten aan de overheid, hun sociaal statuut, de moeilijke balans tussen werk en privé en de lage tarieven waartegen ze soms moeten werken.

Zeven op zeven

Omdat Thomas meestal tekorten moet opvullen in ziekenhuizen, moet hij vooral ʼs avonds, in het weekend of tijdens vakantieperiodes aan de slag. Veel vrijaf heeft hij niet. “Ik werk in principe zeven dagen op zeven. Daardoor heb ik geen vriendin. Ik kan weleens op vakantie gaan, maar mijn telefoon zet ik nooit af. Als ik ook een gezin wil, zal ik keuzes moeten maken.”

Thomas Cuelenaere (Foto: Apache © Kaja Verbeke)

Thomas hoeft zelf niet te zoeken naar werk. Dat doet X-Care, een interimkantoor voor
verplegers. Het bedrijf kende het laatste anderhalf jaar een enorme groei. Het werknemersbestand breidde uit van 20 naar 50, een pool van zoʼn 100 uitzendkrachten en 40 freelancers vangen dagelijks tekorten in de zorgsector op. Ziekenhuizen doen beroep op het kantoor voor zowel korte als lange opdrachten.

Vormt interimarbeid dé oplossing voor constante personeelstekorten in de zorg? “Op korte termijn misschien wel, maar het is geen structurele oplossing”, meent Thomas. “Vaste verplegers hebben nu al te veel werk. Voortdurend nieuwe collegaʼs opleiden zorgt voor een nog hogere werkdruk.”

Onbepaalde duur blijft norm

Steeds meer freelancers in de zorg, een goede evolutie? Volgens arbeidssocioloog Ignace Glorieux (VUB) enkel wanneer de sector het werknemers niet oplegt. Sommigen willen zich niet binden aan één job, en houden van vrijheid. Zij zijn vaak bereid om weekend- en avondwerk te doen. “Maar goed ook”, zegt Glorieux, “want stel je voor dat zij er niet zouden zijn om ons te verzorgen als we op zondag van de trap zouden donderen.” Volgens hem gaat het vaak om mensen zonder kinderen of andere verplichtingen.

KUL-professor arbeidsorganisatie Geert Van Hootegem spreekt van een nieuw fenomeen, maar er is nog niet echt sprake van een shift. Het contract van onbepaalde duur blijft de norm in onze maatschappij. In tegenstelling tot wat we vaak denken, heeft 90% van de Belgen zoʼn contract. We vinden zekerheid en perspectief tijdens onze loopbaan nog steeds erg belangrijk.

Keurslijf

Volgens de professor geven flexwerkers een duidelijk signaal aan personeelsdiensten van de zorg. Blijkbaar was er de voorbije jaren te weinig aandacht voor hun behoeften, waardoor ze het heft in eigen handen namen. “De bureaucratische arbeidsmarkt is een keurslijf dat niet iedereen past. Bedrijven moeten dit signaal au sérieux nemen, en zich afvragen wat flexwerkers nodig hebben”, aldus Van Hootegem.

Verplegers zouden volgens Van Hootegem beter meer inspraak krijgen in hun uurrooster en ziekenhuizen zouden best geregeld polsen naar hun wensen. Ziekenhuizen willen immers vermijden dat ze veel tijd moeten spenderen aan de zoektocht naar personeel. Een dokter kan zich niet constant afvragen of hij genoeg personeel heeft in het operatiekwartier.

Volgens de professor veroveren freelancers een plek in een nieuwe elite die van alle markten thuis is door op verschillende plaatsen te werken. Toch zijn ze kwetsbaar omdat het freelance statuut weinig sociale bescherming biedt. Zelfstandigen kunnen makkelijk op straat worden gezet, nooit is er zekerheid. Flexwerken is pas interessant als mensen hun eigen machtspositie kunnen inzetten.

Oppepper

Om half tien ʼs avonds eindigt de shift van Thomas. Tevreden wandelt hij naar de parking, waar familie van patiënt hem bedankt voor de goede zorgen. Voor Thomas een klein gebaar van grote waarde, een oppepper na een lange werkdag. Voor hij onder de wol kruipt, pleegt hij nog een aantal telefoons, beantwoordt hij mails en brengt hij zijn administratie in orde.

Morgen heeft het ziekenhuis van Halle hem nodig. Daarna kan hij even op adem komen. “Na een week op intensieve zorgen, heb ik het echt nodig om even iets anders te doen. Vaste verplegers kunnen dat niet, die werken dag in dag uit onder die enorme druk.”

Bron: Apache [https://www.apache.be]

Auteur(s): Kaja Verbeke & Stef Arends

Gepubliceerd: 12 april 2017 @ 12u36. Met update op 12 april 2017 @ 12u51