- 23.09.2026
- door Karen Baert & Anne-Sophie Seghers
Hoe pak je het proces van curriculumontwikkeling concreet aan met een team? Focus je op leerresultaten en doelstellingen, of blijven gesprekken vooral steken bij afzonderlijke inhouden? Wie heeft tijdens curriculumoverleg de sterkste stem: degene die ziet wat nodig is, of degene met de meeste overtuigingskracht? Met deze vragen gingen collega's van de dienst onderwijsontwikkeling bij HOGENT aan de slag. Dat resulteerde in een toolkit die een leerresultaatgericht curriculum helpt ontwerpen.
Laat je inspireren en ontdek de toolkit in actie bij HOGENT
Van visie naar curriculumontwerp
Omdat er weinig concrete houvast bestaat om een onderwijskundig doordacht curriculum te (her)ontwerpen, ontwikkelde de dienst Onderwijsontwikkeling een toolkit die opleidingsteams ondersteunt om dit proces gestructureerd en gedragen aan te pakken. De toolkit begeleidt opleidingsteams in tien stappen doorheen het curriculumproces. Eerst brengt het team het bestaande curriculum en de context van de opleiding in kaart. Vervolgens ontwikkelt het een gedeelde visie. Tot slot wordt die visie vertaald naar een samenhangend curriculum.
De toolkit vertrekt daarbij vanuit het principe van backward design: eerst bepalen wat de studenten aan het einde van de opleiding moeten kennen en kunnen, om vervolgens het curriculum daarop af te stemmen. Door expliciet vanuit leerresultaten te werken, helpt de toolkit teams om bewuste keuzes te maken over inhoud, opbouw en samenhang binnen het curriculum. Elk opleidingsonderdeel vormt daarbij een bouwsteen die bijdraagt aan de beoogde leerresultaten en de visie van de opleiding.
Werkvormen om aan de slag te gaan met je team
Curriculumontwikkeling is meer dan het volgen van een stappenplan. Het is ook een complex veranderingsproces waarbij verschillende perspectieven samenkomen, wat weerstand kan uitlokken. Daarom besteedt de toolkit veel aandacht aan participatie en gedragenheid binnen het opleidingsteam.
Concrete opdrachten en discussievragen ondersteunen gesprekken over curriculumbeslissingen. Infokaarten zorgen voor een gedeeld begrippenkader, zodat alle betrokkenen tijdens het ontwerpproces dezelfde taal spreken. Zo helpt de toolkit teams niet alleen om tot een doordacht curriculum te komen, maar ook om gezamenlijk eigenaarschap te ontwikkelen over de gemaakte keuzes.
Een praktische gids voor curriculumbeslissingen
"De toolkit combineert een onderwijskundig onderbouwde methodiek met concrete werkvormen en praktijkvoorbeelden."
De toolkit is bedoeld voor opleidingsteams uit hoger onderwijs die hun curriculum grondig willen herzien (graduaten, bachelors, masters, HBO, WO,…). Ze kan stap voor stap worden doorlopen bij een volledig herontwerp, maar is ook inzetbaar voor een specifieke curriculumvraag.
De toolkit combineert een onderwijskundig onderbouwde methodiek met concrete werkvormen en praktijkvoorbeelden. Hij kwam tot stand vanuit literatuuronderzoek, het verzamelen van goede praktijken en het uitproberen en verfijnen van werkvormen in de praktijk. Zo groeide de toolkit stap voor stap uit tot een samenhangende aanpak die opleidingsteams concrete houvast biedt.
Dat leidde tot een sterk product dat in de praktijk zeer bruikbaar is gebleken en dat HOGENT graag deelt met andere onderwijsprofessionals en andere instellingen. Als ook zij met de toolkit aan de slag gaan en hun ervaringen delen, kunnen we samen de praktijkgerichte expertise rond curriculumontwikkeling in het hoger onderwijs verder versterken.