Van controle naar connectie: hoe KOMBI bruggen bouwt tussen jongeren en politie.

Wat gebeurt er als jongeren en politie elkaar niet alleen ontmoeten tijdens controles, interventies of conflicten, maar ook op een basketbalterrein, tijdens een kookworkshop of zelfs achter een spelconsole? Dat is de centrale vraag van het KOMBI-project, een samenwerking tussen Kubat's vzw, Politie Gent, Stad Gent en onderzoekscentrum eCO-CITY van HOGENT.

De naam KOMBI staat voor Krachtige Ontmoetingen Maken Betere Initiatieven. Het project wil het vertrouwen en de dialoog tussen jongeren, buurtbewoners en politie versterken in enkele Gentse wijken. Daarbij staat één overtuiging centraal: mensen leren elkaar pas echt kennen wanneer ze elkaar in een andere context ontmoeten dan die van problemen en conflicten.

Meer dan een uniform

Voor veel jongeren is contact met de politie onlosmakelijk verbonden met controle, overlastsituaties of tussenkomsten. Dat maakt het moeilijk om een vertrouwensband op te bouwen. Het KOMBI-project zocht daarom bewust naar laagdrempelige ontmoetingen.

Tussen september 2024 en juni 2025 werden een dertigtal activiteiten georganiseerd, variërend van boksen, voetballen en basketbal tot samen koken, ontbijten en workshops rond communicatie en zelfverdediging. Bij meer dan zestig procent van de activiteiten waren ook politie-ambtenaren aanwezig.

Volgens onderzoeker Carmen Leenknecht kan zo'n informele context een wereld van verschil maken. Wanneer jongeren en agenten samen sporten of een activiteit beleven, verdwijnt het uniform even naar de achtergrond. De agent wordt een mens met een verhaal, terwijl de jongere niet langer enkel wordt gezien als "de jongere op straat". Daardoor ontstaat ruimte voor gesprekken die tijdens een controle vaak onmogelijk zijn.

Achter gedrag schuilt een verhaal

Een belangrijk inzicht uit het onderzoek is dat gedrag nooit losstaat van iemands levensverhaal. Achter boosheid, grensoverschrijdend gedrag of wantrouwen kunnen ervaringen schuilgaan van uithuisplaatsing, straatleven, contacten met justitie of een gebrek aan stabiliteit en houvast.

Voor politieagenten betekent dit niet dat regels minder belangrijk worden. Integendeel. Begrijpen is niet hetzelfde als goedkeuren. Wel helpt kennis van de achtergrond van jongeren om situaties beter in te schatten en escalatie te voorkomen. De manier waarop een agent iemand aanspreekt, kan immers bepalen of een gesprek vastloopt of net perspectief biedt op verandering.  

Vertrouwen groeit niet in één keer

Toch waarschuwt Carmen voor te eenvoudige oplossingen. Eén voetbalwedstrijd of één gameavond verandert niet onmiddellijk de relatie tussen jongeren en politie.

Wat volgens het onderzoek wel werkt, zijn vaste gezichten, herhaalde ontmoetingen, voorspelbaarheid en oprechte aanwezigheid. Vertrouwen groeit langzaam, maar kan op termijn leiden tot een andere kijk op elkaar. Gesprekken met jongeren tonen dat de politie steeds minder wordt gezien als een louter controlerende instantie en meer als een aanspreekbare partner. Politie-ambtenaren ervaren op hun beurt ook meer contactmogelijkheden en zichtbaarheid in de wijk.

Ook online relevant

De inzichten uit KOMBI reiken verder dan ontmoetingen in de wijk. Zo volgde Carmen Leenknecht ook het debat over een mogelijke aanwezigheid van politie op TikTok. Jongeren bereiken via sociale media lijkt aantrekkelijk, maar volgens haar ontstaat vertrouwen niet automatisch omdat een organisatie aanwezig is op een populair platform. Transparantie, duidelijke spelregels en échte dialoog blijven essentieel.

De lessen uit KOMBI blijven daarbij overeind: vertrouwen vraagt voorspelbaarheid, menselijke erkenning en wederkerigheid, zowel offline als online.

Een model voor de toekomst?

Het project werd intussen verlengd tot 2028 om verder te bouwen op de opgedane ervaringen. Er wordt onder meer gekeken naar nieuwe werkvormen, zoals VR-sessies waarin jongeren en politieteams met elkaar in dialoog gaan. Daarnaast kunnen de resultaten de basis vormen voor vervolgonderzoek naar zogenaamde "safe to brave spaces": omgevingen waarin moeilijke gesprekken mogelijk worden zonder dat verschillen meteen tot polarisatie leiden.

Wat KOMBI vooral laat zien, is dat vertrouwen niet ontstaat door grote campagnes of snelle oplossingen. Het groeit stap voor stap, van mens tot mens. Soms begint dat met een gesprek. Soms met een voetbalmatch. En soms met iets eenvoudigs als samen een kom soep delen.

 

---