- 02.04.2026
- door Annemie Coone
Vier op de tien Belgen wil minder alcohol drinken, roken of cannabis gebruiken, maar toch blijven de cijfers hoog. Dat blijkt uit de nieuwe preventiebarometer van Sciensano. In De Ochtend op Radio 1 pleitte Annemie Coone van onderzoekscentrum SUPRB daarom voor een bredere aanpak dan louter sensibiliseringscampagnes.
Annemie Coone doet al jaren onderzoek naar preventie van middelengebruik. Zij wijst erop dat campagnes nuttig zijn maar niet volstaan om middelengebruik echt terug te dringen. Alleen kennis overdragen volstaat niet. Mensen weten vaak wel dat roken en overmatig drinken schadelijk zijn, maar dat leidt niet vanzelf tot ander gedrag. Wie resultaten wil boeken, moet tegelijk inzetten op educatie, preventie, regelgeving en omgevingsinterventies, zoals neutrale sigarettenverpakkingen.
Een belangrijke focus moet daarbij op jongeren liggen. Zij zijn een belangrijke doelgroep, zowel voor alcohol als voor tabak. Preventie mag zich echter niet beperken tot informeren, maar moeten jongeren ook persoonlijke en sociale vaardigheden aanleren. 'Nee' leren zeggen, omgaan met stress en weerbaar worden, zijn minstens even belangrijk als klassieke gezondheidsvoorlichting.
En net daar wordt vandaag nog te weinig op ingezet. In scholen en vrijetijdscontexten ligt de nadruk nog te vaak op kennisoverdracht, terwijl er te weinig tijd en middelen zijn om ook aan persoonlijke en sociale vaardigheden te werken. Extra investeringen in doeltreffende preventie zijn dan ook broodnodig.
Een mirakeloplossing bestaat niet. Alleen een brede aanpak, met aandacht voor omgeving, wetgeving, afspraken en begeleiding, kan de cijfers doen dalen. Ook daadkrachtige beleidskeuzes horen daarbij. Zo pleiten preventie-experts al langer om de leeftijdsgrens op te trekken van 16 naar 18 jaar maar is hier nog steeds geen politiek draagvlak voor. Tegelijk blijft ook voldoende zorg en begeleiding voor mensen die al roken of drinken en willen stoppen cruciaal.
Beluister hier het interview met Annemie op Radio 1
Meer weten?
- Al het onderzoek van Annemie Coone en haar collega's kan je raadplegen op de webpagina van het onderzoekscentrum SUPRB.
- Meer waarheden en vooroordelen over middelengebruik en de preventie ervan kan je lezen in het boek Tussen de Lijntjes. Waarheden en vooroordelen over drugs: een gids zonder oordeel.
Over de auteur
Annemie Coone geeft les in de opleiding Sociaal Werk en doet onderzoek in het onderzoekscentrum SUPRB. Haar voornaamste expertisedomeinen zijn: preventie in de gezondheidscontext, middelengebruik en wetenschappelijk onderbouwde preventie in de praktijk.