Foto "Expertise verbinden binnen een concrete klascontext."

Expertise verbinden binnen een concrete klascontext.

E

Expertise verbinden binnen een concrete klascontext.

Leerkrachten zijn zoekende: door een meer diverse leerlingenpopulatie en vaak specifieke zorgbehoeften dringt professionalisering op. Ook expertise van niet-leerkrachten is nodig in de klas. Om die brede basiszorg te versterken en tegelijkertijd kwaliteitsvol onderwijs te garanderen ontwikkelde het HOGENT-onderzoekscentrum Learning in Diversity de Routeplanner, een praktijktool.

“Sterke brede basiszorg ontstaat als kwaliteitsvol onderwijs en inhoudelijke samenwerking hand in hand gaan. Er is veel expertise aanwezig in scholen, maar de uitdaging bestaat erin om die expertise te verbinden binnen een concrete klascontext. En daar speelt de Routeplanner op in”, schetst HOGENT-lector en onderzoeker Lies Lockefeer, die de Routeplanner mee ontwikkelde.

Complementaire co-teaching

Aan de Routeplanner ging een pilootproject rond complementaire co-teaching vooraf dat in 2023 startte: studenten uit de bacheloropleiding orthopedagogie en ergotherapie aan HOGENT (zorgprofessionals in opleiding) stonden tijdens hun stage in complementaire co-teaching met een leerkracht uit het kleuter of lager onderwijs. Dat leidde tot waardevolle initiatieven maar dikwijls vielen die stil eens de stage afliep. En daar is de Routeplanner een gevolg van: het is een instrument dat stimuleert om te overleggen en geregeld af te stemmen, ook op lange termijn.  Daarnaast stimuleert het om handelingsgericht met een klasgroep aan de slag te gaan.

De Routeplanner is een fysieke map die uit negen opdrachten bestaat om samenwerking tussen de zorgprofessional (zorgleerkracht, zorgcoördinator of een leerondersteuner) en de leerkracht te ondersteunen en om een plan van aanpak vorm te geven. Het instrument is deels het resultaat van analyses van bestaande bronnen, maar ook gebaseerd op feedback en overleg vanuit de praktijk.

Via de Routeplanner doorlopen de betrokkenen verschillende ‘stops’. Sommige daarvan zetten in op randvoorwaarden voor een goede samenwerking, andere focussen meer op handelingsgericht met een klasgroep aan de slag gaan. Elk stoppunt is gekoppeld aan opdrachten.

“Concreet helpt de Routeplanner om onderwijsbehoeften te analyseren, om heldere doelen te formuleren, om acties uit te werken die pedagogische keuzes expliciteren en om over de gekozen aanpak te reflecteren en die eventueel bij te sturen”, legt Lies uit.

“Zo bouwt de Routeplanner mee aan een krachtige leeromgeving waarbij elke leerling maximaal wordt ondersteund. De tool vertrekt daarbij van de klascontext en is minder gericht naar individuele leerlingen. De Routeplanner leidt ertoe dat brede basiszorg geen aparte laag is naast het onderwijs maar geïntegreerd wordt in het dagelijkse klasgebeuren.”

Beperkte investering

Hierbij rijst natuurlijk de vraag welke investering zo’n brede basiszorg vereist van een school want op meer expertise betrekken en een systeem van co-teaching invoeren staat natuurlijk een prijs.

Maar die investering is volgens Lies meer dan rendabel en kan ook op maat van een school gebeuren: “De Routeplanner ondersteunt samenwerking tussen verschillende onderwijsprofessionals, maar stelt daarbij geen concrete tijdsinvestering voorop die een dergelijke samenwerking minimum moet inhouden. De investering op korte termijn rendeert ook op langere termijn, want deze manier van professionaliseren versterkt de leerkracht in het uitbouwen va brede basiszorg in de klas.

Scholen die met de Routeplanner aan de slag willen gaan – de tool leent zich zowel voor lager als secundair onderwijs - kunnen een beroep doen op het Research Centre for Learning in Diversity voor een inspiratielezing, een basisworkshop of een ruimer implementatietraject.

Naast de ‘algemene’ Routeplanner heeft het onderzoekscentrum met de Routeplanner Rekenen ook een specifieke variant ontwikkeld die kan worden ingezet binnen de rekenlessen.


Meer weten?

Over de auteur

Lies Lockefeer

Lies Lockefeer is lector aan de bacheloropleiding orthopedagogie en onderzoeker bij het Research Centre for Lerning in Diversity. Haar expertise focust vooral op inclusief onderwijs en de rol van zorgprofessionals in het onderwijs.

 

“De Routeplanner leidt ertoe dat brede basiszorg geen aparte laag is naast het onderwijs maar geïntegreerd wordt in het dagelijkse klasgebeuren.”

Lies Lockefeer, lector en onderzoeker