- 19.01.2026
- door Manar Musallam
Enkele jaren geleden kon ik niet spreken over “thuis” zonder te huilen. Nu mag ik gezien worden, ik mag mijn verhaal delen.
Het zijn de woorden van Manar Musallam, een Palestijnse studente in de opleiding sociaal werk. Ze bracht een getuigenis over haar zoektocht naar wat "thuis" voor haar betekent. Een jarenlange zoektocht die recent in een stroomversnelling kwam door haar deelname als young local aan de expo De Poorten in het STAM. Nu wil ze met haar verhaal naar buiten komen om anderen te inspireren.
Het verhaal van Manar...
"Via mijn vrijwilligerswerk bij Refu Interim stapte ik in een traject in het kader van de expo De Poorten en werd ik een young local. Het leek me leuk om Gent na twee jaar echt te leren kennen: de geschiedenis, de verschillende delen van de stad en de mensen. Op het toonmoment bracht elke young local zijn eigen verhaal. Dat van mij ging over de zoektocht naar wat “thuis” betekent.
Door mijn achtergrond – ik ben Palestijns, in Saudie geboren; ik heb een tijdje in Jordanië gewoond en dan ben ik naar België gekomen – vind ik het moeilijk om me “thuis” te voelen of te weten wat een “thuis” voor mij betekent. Ik had inspirerende gesprekken met andere young locals. Eén van hen, Marokkaans en in België geboren, herkende het gevoel van je nergens thuis te voelen. Door te praten werden we ons bewuster van wat we missen, dat we op zoek zijn naar een thuis.
Mijn installatie was een video in het Arabisch waarin ik vertelde wat “thuis” voor mij betekent. Pas bij het buitengaan kregen de bezoekers de vertaling van mijn woorden. Sommige bezoekers kwamen hun indrukken delen. Zonder vertaling hadden ze mijn gevoelens toch begrepen, precies wat ik wilde. Het toonde me dat taal niet altijd nodig is om elkaar te verstaan.
Mijn deelname aan de expo heeft me veel geleerd over mezelf, over Gent en over de wereld. Het heeft me in de eerste plaats doen inzien dat het gat in mijn ziel te maken heeft met mijn gebrek aan een thuis en heeft me aangespoord om de zoektocht naar “mijn thuis” aan te vatten.
Een thuis is een basisbehoefte om je goed te voelen en vooruit te kunnen gaan. De plek waar je woont is daarom heel belangrijk. Ik ben als vluchteling naar België gekomen en heb eerst enkele jaren in Ingelmunster gewoond vooraleer we naar Gent zijn verhuisd. In Ingelmunster heb ik me nooit echt thuis gevoeld. We waren nog niet erkend. Ons huis was van de stad, geen thuis maar een gebouw waarin we woonden. We konden elke dag weer weggestuurd worden en werden voortdurend ondervraagd. Het belemmerde me om me goed en rustig te voelen. Het hield me tegen om nieuwe dingen te ontdekken of het beter te doen op school.
Bovendien was Ingelmunster als plek heel gesloten en weinig divers. Dat maakte het extra moeilijk om connecties te maken. Gent is daarentegen veel opener, inclusiever en warmer. Ik ben hier open gebloeid, ik heb vrienden gemaakt, ontdek nieuwe dingen. Een rechtvaardige stad is voor mij een stad die kansen en vrijheid biedt aan iedereen, kansen om een plek te vinden en zichzelf te zijn. En dat heb ik in Gent gevoeld.
Toch ben ik ook in Gent niet helemaal geworteld. Mijn recente reis in Jordanië heeft dat gevoel bevestigd. Gent zou een thuis voor me kúnnen zijn, ik studeer hier en ik spreek de taal maar het lijkt of ik een stuk van mezelf in Jordanië moet achterlaten als ik Gent 100% als mijn thuis wil bestempelen. En dat wil ik niet.
Mijn zoektocht is leerrijk en zeker niet alleen pijnlijk. Ik ben ook dankbaar, ook als het moeilijk is. Mijn ervaringen maken me uniek, ik werk aan mezelf en bouw zelf iets op. Ik start binnenkort mijn stage bij Vluchtelingenwerk Oost-Vlaanderen en dat is ook de weg die ik later wil bewandelen. Ik voel me verbonden met die doelgroep. Sinds ik in België ben, heb ik veel sociale rechten gemist en onrechtvaardige situaties meegemaakt. Als sociaal werker wil ik daar iets aan doen.
Zowel mijn traject bij De Poorten als mijn opleiding Sociaal Werk hebben me de moed gegeven om me open te stellen. Ik voel me comfortabel om mijn verhalen te delen, mensen te laten leren van mijn verhaal en open te staan voor anderen. Het heeft me sterker gemaakt. Enkele jaren geleden kon ik niet spreken over “thuis” zonder te huilen. Nu mag ik gezien worden, ik mag mijn verhaal delen, ik hoef me niet te schamen en ik hoef me niet zwak te voelen. Wat ik teruggeef, is mijn verhaal. Ik denk dat ik anderen zo een duwtje geef om zich ook uit te spreken."
"Het werk van Manar laat zien waar wij als opleiding voor staan"
Griet Verschelden, opleidingshoofd sociaal werk, reageerde op Manars verhaal. "Via onderwijs in de bacheloropleiding sociaal werk, via onderzoek en dienstverlening in het onderzoekscentrum eCO – CITY en door de kruisbestuiving tussen beide, willen we ruimte maken voor verhalen die nog niet worden verteld of gehoord, verhalen die genegeerd of zelfs expliciet onzichtbaar worden gemaakt. Deze verhalen vanuit verschillende, ook niet-Westerse achtergronden, hebben geen vaste plaats gekregen in onze geschiedschrijving en dus ook niet in ons collectieve geheugen.
Hoe kijken we naar verleden, heden en toekomst? Vanuit welk kader doen we dat? Wie kijkt, wat blijft buiten beeld, en wat willen of kunnen we (nog) niet zien? Wiens verhaal wordt er eigenlijk verteld? Manar leert ons dat we geen genoegen mogen nemen met het naast elkaar leggen van perspectieven. We moeten ons ook afvragen wat die perspectieven, samen, betekenen voor ons allemaal.
Dat doet Manar als vrijwilliger bij Refu Interim, als young local in de expo De Poorten en als stagair bij Vluchtelingenwerk Oost – Vlaanderen. Want pas wanneer herinneringen en geschiedenissen elkaar in de publieke ruimte ontmoeten, kunnen ze elkaar ook versterken (çankaya, 2022), en een bijdrage leveren aan een gedeeld verhaal en een gezamenlijke toekomst (De Gendt, 2023)."
- çanakya, S. (2022). Het enige verhaal. De complexiteit van meerstemmigheid. De Groene Amsterdammer, nr. 32, Het enige verhaal – De Groene Amsterdammer
- De Gendt, T. (2023). Ons gedeeld verleden. Gent : Academia Press.

Over de auteur
Manar Musallam
Manar is studente in de bacheloropleiding sociaal werk. Ze deed vrijwilligerswerk bij Refu Interim en werd young local bij expo De Poorten. Ze werkte ook mee aan de podcast Altijd Onderweg van VRT Max.