Meer planten, minder stress.

Groen doet meer dan ruimtes opfleuren. Onderzoeker Catherine De Vos toont hoe planten stress verminderen, concentratie verbeteren en waarom biodivers zorggroen een krachtige hefboom is voor ons welzijn. 

Planten op de werkvloer, in de zorg of tijdens het studeren: het ziet er gezellig uit, maar doet het ook écht iets met ons welzijn? In een nieuwe aflevering van de podcast Goed om Weten gaat podcasthost Tine De Donder in gesprek met Catherine De Vos, onderzoeker bij het onderzoekscentrum 360° Zorg en Welzijn van HOGENT. Samen buigen ze zich over een vraag die steeds vaker opduikt: waarom voelen we ons beter in een groene omgeving, en maakt het uit welk groen dat is?

Een herkenbare vraag uit de praktijk

De aanleiding voor het gesprek is een vraag van Nette, een jonge logopediste die binnenkort met haar collega’s mag meedenken over de herinrichting van hun praktijk. Haar droom? Een werkplek met veel planten, een echte groene vibe. Niet alleen omdat ze dat mooi vindt, maar ook omdat ze gelooft dat zo’n omgeving goed is voor haar eigen mentale welzijn én dat van haar cliënten.

Maar is dat meer dan een buikgevoel? Of zoals ze het zelf verwoordt: praat ze zichzelf gewoon een urban jungle aan?

Groen werkt, en dat is wetenschappelijk bewezen

Volgens Catherine De Vos heeft Nette absoluut een punt. “Dat natuur en groen een positief effect hebben op onze mentale gezondheid en ons welzijn, daar bestaat eigenlijk geen discussie meer over,” vertelt ze. Zelfs het louter waarnemen van planten (ernaar kijken, ze ruiken of aanraken) heeft al een meetbaar effect.

Onderzoek toont aan dat mensen zich minder gestresseerd voelen in een groene omgeving. Dat is niet alleen subjectief, maar ook objectief vast te stellen: hartslag en bloeddruk dalen. Daarnaast beïnvloedt groen ook onze emoties. Mensen voelen zich vaak blijer, rustiger, meer geïnteresseerd en enthousiaster wanneer ze omringd zijn door natuur.

Meer focus en betere concentratie

Groen doet ook iets met onze aandacht. In een studie bij studenten bleek dat wie taken uitvoerde in een kamer met zicht op groen beter scoorde op aandacht- en concentratietests dan studenten zonder dat zicht. Dat effect werd zowel gevoeld als gemeten.

Opvallend: echte planten hebben een sterker effect dan foto’s. In hersenonderzoek zag men meer activiteit in hersengebieden die betrokken zijn bij emoties wanneer deelnemers naar echte planten keken. Een extra argument om niet alleen voor posters of prints te kiezen, maar voor levend groen.

Studeren tussen de planten

Dat effect werd ook dichter bij huis onderzocht. Catherine De Vos vertelt over “Blok Je Groen”,  een studie in bibliotheken van HOGENT en UGent tijdens de blokperiode. Studenten konden zelf kiezen of ze studeerden in een zone met planten of zonder.

Bij alle studenten daalde het stressniveau door te studeren, maar bij wie tussen de planten zat, was die daling significant groter. Bovendien ervaarden zij meer positieve en minder negatieve emoties op het einde van de studiedag. Groen maakt studeren dus niet alleen aangenamer, maar ook mentaal gezonder.

Groen in de zorg: goed voor iedereen

De voordelen van groen beperken zich niet tot studenten of werknemers. In zorgcontexten wordt natuur vaak ingezet voor zorgvragers, maar ook zorgverleners, bezoekers en wachtende ouders profiteren mee. Planten in een wachtruimte of therapieruimte kunnen stress verlagen en bijdragen aan een positievere beleving.

Dat maakt zorggroen bijzonder waardevol: het ondersteunt niet alleen het zorgproces, maar ook het welzijn van iedereen die zich in die omgeving bevindt.

Biodivers groen doet nog meer

Niet elk groen heeft hetzelfde effect. “De kwaliteit en de biodiversiteit van het groen spelen een belangrijke rol,” benadrukt De Vos. Bloeiende planten blijken vaak meer impact te hebben dan enkel groene planten. Variatie is belangrijk, net als gezonde planten die zichtbaar aanwezig zijn.

Die biodiversiteit versterkt het herstellende effect van natuur. Vandaar ook de slogan die Catherine en haar collega’s hanteren in hun onderzoek: groen doet goed, biodivers nog beter.

Hoe begin je eraan?

Wie met groen aan de slag wil, hoeft het niet te overdrijven. Een ruimte volledig volzetten met planten is niet nodig. Zichtbaarheid is belangrijker dan hoeveelheid. Enkele goed gekozen, gezonde planten kunnen al volstaan.

Groen kan bovendien actief ingezet worden. Denk aan cliënten of kinderen die planten verzorgen, zaden planten of het groeiproces volgen als symbool voor hun eigen ontwikkeling. Zelfs therapie buiten, in een tuin of groene omgeving, kan motiverend werken en het klinische karakter van een therapieruimte verzachten.

Meer dan decoratie

Planten zijn dus veel meer dan aankleding. Ze verlagen stress, ondersteunen concentratie, versterken positieve emoties en dragen bij aan een gezondere zorg-, werk- en leeromgeving. Of zoals Catherine De Vos het samenvat: planten zijn een mooie start, maar wie verder denkt over biodiversiteit en actief gebruik van groen, kan nog veel meer winst boeken.

Benieuwd naar de volledige uitleg en concrete voorbeelden? Luister dan naar de podcastaflevering Biodivers zorggroen van Goed om Weten. Meer info over deze en andere afleveringen vind je op hogent.be/goedomweten.

---