Van kwetsbaar naar weerbaar.

Het EQUALITY//ResearchCollective van HOGENT neemt deel aan Weerbaar Weefsel, een tentoonstelling van kunstenplatform WARP in Sint-Niklaas. Voor een onderzoekscentrum dat werkt rond mensenrechten, discriminatie, sociale uitsluiting en rechtvaardigheid lijkt deelname aan een kunstcontext misschien verrassend. Toch sluit WARP sterk aan bij de kern van EQUALITY: praktijkgericht onderzoek dat vertrekt vanuit de leefwereld van mensen zelf.
 

EQUALITY doet onderzoek samen met de mensen over wie het gaat. Het uitgangspunt daarbij is helder: “Nothing about us, without us.” Mensen in kwetsbare leefsituaties worden niet enkel bevraagd, maar krijgen een actieve rol in het onderzoeksproces. Hun kennis, ervaringen en verhalen vormen het vertrekpunt om maatschappelijke uitdagingen op een andere manier te begrijpen.

Zoals Jessica De Maeyer, coördinator van EQUALITY, het tijdens haar openingsspeech van de tentoonstelling verwoordt: “In de plaats van de kunstenaar laten we eigenlijk het model spreken. Of anders gezegd: het model wordt kunstenaar.” Die gedachte vat goed samen hoe EQUALITY via kunstgebaseerde onderzoeksmethoden ruimte maakt voor stemmen die in onze samenleving vaak minder gehoord worden.

Binnen verschillende projecten maakt EQUALITY gebruik van methoden zoals fotografie, dans, poëzie, beeld en film. Die artistieke vormen zijn niet alleen een manier om onderzoeksresultaten te tonen, maar ook om kennis te ontwikkelen en machtsverhoudingen te doorbreken. Deelnemers zijn daarbij niet louter participanten in onderzoek. Ze nemen ook de rol op van maker, fotograaf, danser of verteller. Vanuit die positie geven ze zelf vorm en inhoud aan hun ervaringen.

Zo ontstaat kennis van binnenuit: kennis die vertrekt uit persoonlijke verhalen, dagelijkse realiteiten en gedeelde ervaringen. In Weerbaar Weefsel krijgt die aanpak concreet vorm onder de titel “Van kwetsbaar naar weerbaar”. EQUALITY verkent er via actiegericht onderzoek, samen met mensen die ervaring hebben met psychische moeilijkheden, verslaving, hiv en/of armoede, hoe rekbaar het weefsel van onze samenleving is, en of kwetsbaarheid ook als een vorm van weerbaarheid kan worden begrepen.

De deelname aan WARP biedt EQUALITY een waardevolle vrijplaats om mee het gesprek te openen over thema’s als kwetsbaarheid, macht en weerbaarheid. Tentoonstellingen als deze creëren een tussenruimte waar verschillende perspectieven elkaar kunnen ontmoeten, schuren en kruisen. Zowel dominante stemmen als stemmen uit de marge krijgen er een plaats.

Verhalen spelen daarin een centrale rol. Ze verbinden mensen met elkaar en maken patronen zichtbaar die anders verborgen blijven. Door persoonlijke ervaringen te delen, ontstaan nieuwe inzichten over hoe sociaal weefsel vorm krijgt, hoe mensen omgaan met stigma en vooroordelen, en hoe herstel en kwetsbaarheid een plaats kunnen krijgen in onze samenleving.

Met hun deelname aan WARP toont onderzoekscentrum EQUALITY hoe onderzoek, kunst en maatschappelijke verandering elkaar kunnen versterken. Hoe meer verhalen we ontdekken en documenteren, hoe rijker ons begrip van de werkelijkheid wordt en hoe meer mogelijkheden er ontstaan om in te zetten op verandering.

Ontdek hier alles over de tentoonstelling Weerbaar Weefsel.

 

---