In het eerste semester van het derde jaar schrijven studenten in de opleiding sociaal werk een onderbouwd en wervend artikel rond een actuele maatschappelijke uitdaging dat de basis vormt voor hun praktijkwerk in het tweede semester. Dit traject lopen ze samen met een projectpartner uit het sociaal werk.
In het bachelorproject denken derdejaarsstudenten na over tal van actuele maatschappelijke uitdagingen:
- Wat is de impact van bureaucratisering op het sociaal werk?
- Wat betekent de vergrijzing voor onze samenleving?
- Hoe zorgen we voor kinderen met leer- en gedragsproblemen?
- Waarom moet een publieke ruimte inclusief zijn?
- ...
Hieronder vind je een selectie artikels. Heel veel leesplezier!
Kandidaat-projectpartner voor het bachelorproject?
Ben jij als sociaal werkprofessional geïnteresseerd om met onze studenten in het tweede semester samen op pad te gaan? Heb jij m.a.w. een uitdaging waar onze studenten kunnen rond werken via de methodiek van het ontwerpend denken? Neem dan contact op met de titularissen van het bachelorproject:
Academiejaar 2025-2026.
Activering is een heel breed thema. Centraal staat het vraagstuk hoe we mensen met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt kunnen activeren. Het gaat over het proberen wegwerken van tekorten aan de kant van de kandidaat werkgevers, en de kandidaat werknemers. Denk aan langdurig werkzoekenden, mensen met een detentieverleden, mensen met taalbarrières, maar ook aan kortgeschoolden, mensen met een psychische kwetsbaarheid, en zoveel meer. Doelgroepen met specifieke noden begeleiden om hun intrede te kunnen maken op de arbeidsmarkt. Waar liggen obstakels, waar laten we kansen liggen en wat gaat goed? Het is een heel actueel thema, gelet op de vele beslissingen die de overheden in België hebben genomen inzake werkloosheid, arbeid en arbeidsongeschiktheid.
- Activering met grenzen
Marijke Thienpont
Digitalisering verandert hoe we werken, leren, zorgen en communiceren. Ze maakt alles efficiënter, maar niet iedereen kan volgen. Gebrek aan digitale vaardigheden, internet of toestellen creëert nieuwe drempels. Zo groeit het digitale verschil en dreigt sociale uitsluiting. Hoe kan sociaal werk een sleutelrol spelen door mensen te versterken, te signaleren en te ijveren voor e-inclusieve oplossingen?
- Van digitale kwetsbaarheid naar digtale weerbaarheid
Lena Boel - Navigeren zonder digitaal kompas
Camille De Grauwe - Cybercriminaliteit en digitalisering
Arnor Maertens
De ecologische crisis toont aan dat duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid nauw met elkaar verweven zijn, omdat kwetsbare groepen het zwaarst worden getroffen. De noodzakelijke transitie naar een duurzame samenleving is daarom ook een sociale transitie, waarin gelijkheid centraal staat. In die context heeft het sociaal werk een cruciale rol te spelen, al zijn er voorlopig nog weinig praktijken die hier expliciet op inzetten. Hier zit op termijn nog veel mogelijkheden voor verdere ontwikkeling.
- Het onbetaalbare cement
Marjolein Callens - Tussen willen en kunnen werken
Caroline Hoet - Kwalliteitsvol ouder worden
Josephine Van Der Stichel - Gebouwrouw
Ruben Buysse - Over autonomie van ouderen
Maxine Crombez - Onder druk om te presteren
Lotte Vanden Borre - Waar zorgverleners elkaar nodig hebben, maar mekaar niet altijd vinden
Annelise Vermeiren
Hoewel er in België en onze buurlanden sprake is van een relatief hoge gelijkheid, zien we de laatste jaren meer en meer vormen van verborgen ongelijkheden (zie Goossens, 2023; Pérez-Hämmerle et al., 2025; Piketty, 2014). Ongelijkheid ondermijnt ons sociaal systeem, dat gebaseerd is op solidariteit, en heeft zo een invloed op het solidair samenleven. Ongelijkheid manifesteert zich in vele domeinen van het sociaal werk, in de vorm van sociaal-economische, culturele, digitale en sociaalecologische ongelijkheid. Sociaal werkers trachten op verschillende manieren ongelijkheid aan te kaarten en te bestrijden, met als doel bij te dragen aan een (meer) menswaardige, solidaire en rechtvaardige samenleving.
- Wie staat op het podium, wie blijft in de zaal
Luna De Mits - Hoe kunnen we de publieke ruimte terug publiek maken
Emma Goossen - Klimaateducatie door NGO's in Cusco
Silke Goris - De onzichtbare lijnen van macht
Marie Reyniers
Ongelijkheid in onderwijs en opgroeien blijft een hardnekkig probleem in veel samenlevingen. Kinderen starten hun leven niet met dezelfde kansen, doordat factoren zoals inkomen, omgeving en toegang tot middelen een grote rol spelen. Deze verschillen beïnvloeden niet alleen schoolprestaties, maar ook latere mogelijkheden in het leven. Het aanpakken van deze ongelijkheid is essentieel voor een rechtvaardigere en inclusievere samenleving.
Participatie wordt vandaag gezien als een belangrijk kenmerk van goed sociaal werk, op individueel, organisatorisch en beleidsniveau. Tegelijk stellen sociaalwerkopleidingen kritische vragen over hoe participatie in de praktijk wordt ingevuld. Ze wijzen erop dat participatie soms macht kan verbergen en kan uitgroeien tot een ritueel zonder echte invloed. Daarbij is het belangrijk om na te gaan wie gehoord wordt, wie buitengesloten blijft en wie toegang krijgt tot participatiekansen. Daarom moet participatie steeds bijdragen aan sociale rechtvaardigheid, een kerntaak waarin sociaal werkers een belangrijke verantwoordelijkheid dragen.
- Intergenerationeel werken
Rhune Creteur - Ervaren participatie
Rocco De Potter - Drempels bij beleidsparticipatie
Lisa De Roover - Participatie als dekoloniale praktijk
Aurélie Maes - Participatie binnen tijdelijke invullingen en hoe we dit kunnen verduurzamen
Merel Rademaker - Medebeheer
Linka Semeese - Jongerenparticipatie
Ilse Vanwyngaerden
Vanuit veranderende migratiepatronen en een groeiende diversiteit binnen de diversiteit wordt onze samenleving steeds complexer. Tegelijk klinkt de bezorgdheid dat de toenemende diversiteit druk zet op de solidariteit in onze samenleving. In die spanningsvelden wordt sociaal werk uitgedaagd om inclusie, rechtvaardigheid en verbondenheid te blijven waarmaken.
- Aan boord
Hasna Koutou - Wat scholen niet zien
Shauni Van Nieuwenhove - Welke factoren, beinvloeden de culturele participatie van jongerenb met migratieroots in superdiverse gentse wijken?
Topkaya Mertali - Educatie in het museum voor de onderdrukten
Arno Verlent
Het beroep van sociaal werker is niet zonder gevaar, wordt wel eens gezegd. Zo lijkt agressief gedrag van belanghebbende toe te nemen… maar is dat wel zo? Hoe ervaren maatschappelijk werkers zelf hun veiligheid in het uitoefenen van hun job? En hoe gaan ze hiermee om in hun dagelijkse werkpraktijk waarbij ze vaak met heel kwetsbare individuen in contact komen? Komt de vertrouwensrelatie onder druk te staan?
- Veiligheid voorbij een gesloten deur
Kelly Milhazes Araujo - Ca va met uw psychoppsociaal welzijn
Guillaume Morobe - Acher de voordeur: hoe veilig is jouw huisbezoek
Britt Tresignie
Gezinnen worden in de sociologie gezien als dynamische structuren die veranderen door maatschappelijke evoluties en levensgebeurtenissen. Naast het traditionele kerngezin groeien kinderen steeds vaker op in diverse gezinsvormen. Deze veranderingen beïnvloeden niet alleen de samenstelling van gezinnen, maar ook hun onderlinge dynamiek en betekenis voor gezinsleden. Agentschap Opgroeien benadrukt het belang van een veilige en stabiele omgeving voor kinderen en jongeren, ook voor jongeren niet thuis kunnen wonen en opgroeien in residentiële voorzieningen. Een positief leef-, leer- en werkklimaat is essentieel opdat jongeren ook op die plekken kansrijk zouden opgroeien.
- De leefgroep als leefomgeving
Flo Stichelbout - De invloed van een kind met een beperking op het gezin - Lombok
Elize Van Cauwenberge - Wanneer opvoeden opeens gedeeld wordt
Auke Velghe
Burgers in onze samenleving worden steeds mondiger, maar tegelijk groeit ook het wantrouwen tegenover maatschappelijke instituties. Kritisch nadenken en instituties in vraag stellen is een belangrijk democratisch recht. Wanneer dit echter leidt tot een groeiende kloof tussen burgers en instituties, ontstaat de nood om hier vanuit het sociaal werkveld actief mee aan de slag te gaan. Hoe kunnen we opnieuw bruggen bouwen tussen burgers, beleid en maatschappelijke organisaties? In deze artikels onderzochten studenten, de oorzaken en mogelijke antwoorden op dit groeiende wantrouwen.
- Wantrouwen in de jeugdhulp
Lore Vande Perre - Eerst gecontroleerd, dan pas gezien
Nisa Vander Beken - Alles op tafel
Phebe Debonnet
Vanuit een angst voor wie of wat vreemd is en het gevoel zelf moeilijk rond te komen, klinkt ‘Onze sociale zekerheid voor onze mensen’ steeds luider. Daarenboven wordt de toegang tot (grond)rechten ook aan steeds meer voorwaarden gekoppeld. Hoe ga je hier als sociaal werker en als sociaal werk mee om? Wat is de impact op de cliënt, de organisatie en de samenleving?
- Economische noodzaak of sociale afbraak
Lander De Pauw - Hoe vrij is de sociaal werker nog
Amber Gevaert - Voorwaarden boven rechten
Nais Hurckmans
Academiejaar
2024-2025.
Meer en strengere regels en controle leiden tot bureaucratisering, administratieve en professionele druk in het sociaal werk. Hoewel vaak bedoeld om de kwaliteit te waarborgen, leiden deze regels paradoxaal genoeg vaak tot minder kwaliteit. De studenten verkennen deze ontwikkeling op een genuanceerde manier en openen nieuwe perspectieven voor het sociaal werk.
Hoe kunnen sociaal werkers de kracht en meerwaarde van cultuursensitief werken en meerstemmigheid zichtbaar maken in de samenleving? Hoe zorgen we ervoor dat die diversiteit een hefboom wordt voor inclusie, verbondenheid en gelijkwaardigheid? En op welke manier kunnen sociaal werkers discriminatie herkennen, benoemen én actief tegengaan, zowel in de directe hulpverlening als op structureel niveau?
Globalisering en migratie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden met grote implicaties op bv. sociale rechtvaardigheid, armoede, werkloosheid… In een superdiverse samenleving is het essentieel om te erkennen dat uitsluiting en achterstelling vaak meerdere oorzaken hebben.
Door in te zetten op interculturele competenties, transnationaal sociaal werk en het bevorderen van gelijke rechten en kansen dragen sociaal werkers bij aan een meer inclusieve en rechtvaardige samenleving voor iedereen.
Sociaal werkers streven naar inclusieve en meerstemmige praktijken, waarbij participatie centraal staat.
Kennis over processen van in- en uitsluiting zijn essentieel. Intersectionaliteit is hier het kader.
Nadenken over participatie draait om het begrijpen van de methodische aspecten van inspraak en betrokkenheid, maar ook over het vormen van een kritische stem in de manier waarop participatie verloopt en het erkennen van ieders bijdrage in de vormgeving van de samenleving.
Inclusieve werkvloeren zijn plaatsen die ervoor zorgen dat kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt kunnen instromen in ondernemingen (instroom), zich betrokken en gewaardeerd voelen op de werkvloer (inclusie), in staat zijn vaardigheden en competenties te verwerven (groeien) en duurzaam aan de slag te blijven in ondernemingen en op de arbeidsmarkt (retentie).
Studenten kijken naar de eigen stagecontext en leggen tekorten bloot, zien uitdagingen om inclusie te versterken, maar ook bedreigingen die inclusie in de weg staan.
Een integrale aanpak in sociaal werk houdt in dat uitdagingen niet geïsoleerd worden aangepakt, maar in samenhang. Wat betekent integraal werken voor de cliënten / participanten zelf? Draagt dit echt bij tot een meer sociaal rechtvaardige samenleving? Op welke manier kunnen we dit realiseren in diverse sociaal werk contexten? Vraagt integraal werken (of een generieke aanpak i.p.v. een gespecialiseerde aanpak) andere competenties van sociaal werkers?
In een superdiverse samenleving stellen we vast dat o.a. mensen met korte scholing, migratieachtergrond, mensen op een kruispunt in hun leven, werkzoekenden, langdurig zieken … vaak moeite hebben om hun weg te vinden naar levenslang leren of zinvolle vrije tijdbesteding.
Dit ontneemt hen kansen op het vlak van participatie, sociale mobiliteit, duurzame tewerkstelling en/of persoonlijke ontwikkeling.
Vermaatschappelijking van de zorg houdt in dat hulp zoveel mogelijk plaatsvindt in de leefomgeving van mensen. Dit vereist buurtgerichte samenwerking tussen professionals en vrijwilligers. Tegelijk weten we dat de sociale cohesie onder druk staat door individualisering, polarisatie en ongelijkheid.
Sociaal werkers zoeken in dit spanningsveld verbinding en bouwen zo mee aan inclusieve, solidaire gemeenschappen.
Hoe kan herstelgericht werken bijdragen aan de re-integratie van kwetsbare doelgroepen zoals (ex) gedetineerden, mensen met een lichamelijke of psychische kwetsbaarheid, jongeren in de problemen...? Wat zijn hun noden en behoeften en hoe kunnen we hier als sociaal werker en samenleving mee aan de slag?
Hoe zetten we in op een meer gezonde leefomgeving? Hoe stoppen we vroegtijdige schooluitval? En op welk manier speelt het sociaal werk een rol in het vergroten van de digitale weerbaarheid bij kinderen en jongeren? Maar ook nadenken over preventie bv. bij politie. Allemaal actuele uitdagingen met heel wat impact op de fysieke, mentale en sociale gezondheid van burgers.
Ook in Vlaanderen neemt het aantal 65-plussers toe, terwijl het aantal jongeren en mensen op middelbare leeftijd afneemt.
Deze demografische verschuiving brengt een aantal uitdagingen met zich mee in de gezondheidszorg, maar ook op vlak van wonen, pensioenen, participatie van ouderen...
Het daagt onze sociaal werkers en andere hulpverleners uit om ouderen optimaal te ondersteunen en voldoende aandacht te besteden aan specifieke interventies zoals thuisbegeleiding, mantelzorg, sociale contacten, …
Change Agents is een internationaal uitwisselingsproject van studenten uit allerhande disciplines uit zeven landen.
Studenten gaan de uitdaging aan om in vier à vijf online lessen en een week op locatie een duurzaamheidsuitdaging aan te gaan.
Via de methode van het ontwerpend denken gaan ze van een analyse over een concrete duurzaamheidsuitdaging naar een haalbare oplossing die voorgesteld wordt aan een internationale jury.